fbyoutube

Հովհաննես Թումանյան «Սասունցի Դավիթ»

Article Index
Հովհաննես Թումանյան «Սասունցի Դավիթ»
1
2
3
4
All Pages

 

1

 

 

Առյուծ Մըհերը, զարմով դյուցազուն,

Քառասուն տարի իշխում էր Սասուն.

Իշխում էր ահեղ, ու նըրա օրով

Հավքն էլ չէր անցնում Սասմա սարերով։

Սասմա սարերից շա՜տ ու շատ հեռու

Թնդում էր նրա հռչակն ահարկու,

Խոսվում էր իր փառքն, արարքն անվեհեր.

Հազար բերան էրմի Առյուծ-Մհեր։

 

2

 

Էսպես, ահավոր առյուծի նըման,

Սասմա սարերում նստած էր իշխան

Քառասուն տարի։ Քառասուն տարում

«Ա՜խ» չէր քաշել նա դեռ իրեն օրում.

Բայց հիմի, երբ որ եկավ ծերացավ,

Էն անահ սիրտը ներս սողաց մի ցավ։

Սկըսավ մըտածել դյուցազուն ծերը.

Հասել էն կյանքիս աշնան օրերը,

Շուտով սև հողին կերթամ ես գերի,

Կանցնի ծըխի պես փառքը Մըհերի,

Կանցնեն և՛ անուն, և՛ սարսափ, և՛ ահ,

Իմ անտեր ու որբ աշխարքի վըրա

Ոտի կըկանգնեն հազար քաջ ու դև...

Մի ժառանգ չունեմ՝ իմ անցման ետև

Իմ թուրը կապի, Սասուն պահպանի...

Ու միտք էր անում հըսկան ծերունի։

 

3

 

Մի օր էլ՝ էն գորշ հոնքերը կիտած

Երբ միտք էր անում, երկընքից հանկարծ

Մի հուր-հըրեղեն հայտնվեց քաջին,

Ոտները ամպոտ կանգնեց առաջին։

Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային.

Քու ձենը հասավ աստծու գահին,

Ու շուտով նա քեզ մի զավակ կըտա։

Բայց լավ իմանաս, լեռների արքա,

Որ օրը որ քեզ ժառանգ է տըվել,

Էն օր կըմեռնեք քու կինն էլ, դու էլ։

Իր կամքը լինի, ասավ Մհերը.

Մենք մահինն ենք միշտ ու մահը մերը,

Բայց որ աշխարքում ժառանգ ունենանք,

Մենք էլ նըրանով անմեռ կըմընանք։

Հըրեշտակն էստեղ ցոլացավ նորից,

Ու էս երջանիկ ավետման օրից

Երբ ինը ամիս, ինը ժամն անցավ,

Առյուծ-Մըհերը զավակ ունեցավ։

Դավիթ անվանեց իրեն կորյունին,

Կանչեց իր ախպեր Ձենով Օհանին,

Երկիրն ու որդին ավանդեց նըրան,

Ու կինն էլ, ինքն էլ էն օրը մեռան։

 

4

 

Էս դարում Մըսըր անհաղթ ու հզոր

Մըսրա-Մելիքն էր նըստած թագավոր։

Հենց որ իմացավ՝ էլ Մըհեր չըկա,

Վեր կացավ կըռվով Սասունի վըրա։

Ձենով Օհանը ահից սարսափած՝

Թըշնամու առաջն ելավ գըլխաբաց,

Աղաչանք արավ, ընկավ ոտները.

— Դու եղիր, ասավ, մեր գլխի տերը,

Ու քու շըվաքում քանի որ մենք կանք,

Քու ծառան լինենք, քու խարջը միշտ տանք,

Միայն մեր երկիր քարուքանդ չանես

Ու քաղցըր աչքով մեզ մըտիկ անես։

— Չէ՛, ասավ Մելիք, քու ամբողջ ազգով

Անց պիտի կենաս իմ թըրի տակով,

Որ էգուց-էլօր, ինչ էլ որ անեմ,

Ոչ մի սասունցի թուր չառնի իմ դեմ։

Ու գընաց Օհան՝ բոլոր-բովանդակ

Սասունը բերավ, քաշեց թըրի տակ

Մենակ Դավիթը, ինչ արին-չարին,

Մոտ չեկավ դուշման Մելիքի թըրին։

Եկան քաշեցին՝ թե զոռով տանեն,

Թափ տըվավ, մարդկանց գըցեց դես ու դեն,

Փոքրիկ ճըկույթը մի քարի առավ,

Ապառաժ քարից կըրակ դուրս թըռավ։

Պետք է սպանեմ էս փոքրիկ ծուռին,

Ասավ թագավորն իրեն մեծերին։

Թագավո՛ր, ասին, դու էսքան հըզոր,

Թըրիդ տակին է ողջ Սասունն էսօր.

Ի՞նչ պետք է անի քեզ մի երեխա,

Թեկուզ իր տեղով հենց կըրակ դառնա։

Դո՛ւք գիտեք, ասավ Մըսրա թագավոր,

Բայց թե իմ գըլխին փորձանք գա մի օր,

Էս օրը վըկա,

Սըրանից կըգա։